Jan Hus Kimdir?

Jan Hus, Hristiyan bir teologtur. Gençliğinde Prag Üniversitesinde eğitim gören Jan Hus, buradaki eğitimi sırasında Kilise’yi birçok yönden eleştiren kişilerin yanında çalıştı. Kilise’ye karşı eleştirel ve reformist yaklaşan kişilerin fikirlerini benimsemeye başlayan Jan Hus; önce rahip, ardından Prag İlahi­yat Fakültesi Dekanı ve sonrasında Prag Üniver­sitesi Rektörü oldu. Prag’da verdiği, Kilise’ye yönelik sert eleştirileri ile etrafına kalabalık bir dinleyici topluluğu çekti. Sürekli olarak kilisenin dünyevi mal varlığını, din adamlarının paraya doymazlığını ve bunların çürümüşlüğünü anlatıyordu. Kilise’ye yönelik hayalini kurduğu reform isteği, etrafında daha fazla insanın birleşmesine neden oldu. Başlarda kendisine destek çıkan otorite sahibi kişiler, Jan Hus’un eleştirilerini fazlasıyla sertleştirmeye başlamasından sonra ondan desteklerini çektiler. Sonrasında aforoz edilen Jan Hus, vaaz yoluyla eleştirilerini devam ettirdi.
Jan Hus’un kontrol edilemez bir duruma gelmeye başlaması üzerine Kilise, Jan Hus’u 1411’de lanetledi, eli altındaki bütün kitapları yaktırdı ve hakkında sürgün kararı verdi. Fakat Hus’un çok sevilmesinden ve halkın kararlara tepki olarak gösteriler yapmaya başlaması üzerine Jan Hus, bir yıl daha Prag’daki vaazlarını sürdürmeyi başardı. Prag’da durumlar tekrardan ciddileşmeye başlaması üzerine Jan Hus, 1412’de büyük bir aforoza uğradı; yerel soyluların kendisini ko­ruduğu Güney Bohemya’da Kozi Hradec’e çekildi, dini görevini sürdürerek 1413’te “De Ecclesia” isimli geniş bir dinsel yazı kaleme aldı. Öğretisi, Ma­caristan ve Polonya’ya kadar yayıldı.
Jan Hus’un etkinliklerinin neden olduğu toplum­sal karışıklıklar ve giderek yayılan ünü, Kilise’nin tedirginliğini arttırmaya devam ediyordu. En sonunda Jan Hus, 1414’te yargılanmak üzere Konstanz Konsili’ne çıkartıldı ve burada sapkın olarak hüküm giydi. Jan Hus, dini konularda Hristiyanlık açısından tek otoritenin İncil olabileceğini, ruhban sınıfının Tanrı adına söz söyleme yetkisinin olamayacağını ve herkesin kendi dilinde ibadet etmesi gerektiğini savunduğu için Konstanz Konsili tarafından kitaplarıyla birlikte yakılmış ve külleri Ren Nehri’ne dökülmüştür.
Jan Hus’un öldürülmesi Almanlar’a karşı büyük bir öfke duyulmasına sebep olmuş ve Jan Hus taraftarları Kutsal Roma İmparatorluğu ve Papalığa karşı Hussit (Bohemya) Savaşları’nı (1419 – 1434) başlatmışlardır. Jan Hus’un taraftarları daha sonra kendi aralarında anlaşmazlığa düştüğü için savaş sonuçsuz kalmıştır.
Günümüzde, Çek Cumhuriyeti’nin başkenti olan Prag şehrinin Eski Şehir Meydanı’nın tam ortasında, Jan Hus’un heykeli yer almaktadır. Heykel, Jan Hus’un yakılarak öldürülüşünün 500. senesi olan 1915’de dikilmiş. Jan Hus anısına dikilen heykelin alt kısmında “Gerçek er ya da geç ortaya çıkacaktır.” yazmaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

1. http://www.yardimcikaynaklar.com/din-reformcusu-jan-hus-kimdir
2. http://blog.turkishairlines.com/tr/yazilar/prag/zamanin-durdugu-kent
3. http://gezipgordum.com/prag-eski-sehir-meydani
4. https://en.wikipedia.org/wiki/Jan_Hus

Leave a reply:

Your email address will not be published.