Halife Memun’un Aristoteles Rüyası ve üç cevap

Yaşadıkları dönem arasında 13 yüzyıl olsa da anlatılanlara göre İslam Rönesansı’nın zirvede olduğu, Yunan eserlerinin Arapça’ya çevrildiği ve Yunan ile İslam Felsefesi’nin iç içe olduğu 9. yüzyılda halifelik yapan Memun’un, rüyasında Yunan filozofu Aristoteles ile sohbet ettiği söylenir.

Halife Memun’un rüyası

İbn Nedim’in aktardığına göre Halife Memun bir gün rüyasında yatağında oturan yakışıklı, beyaz tenli bir adam görür. Halife adamın yanına yaklaşır ve “Kimsin?” diye sorar. Yatağında oturan adam da “Ben Aristo’yum” der. Halife Memun, “Bir şey sorabilir miyim?” der, “Sor” diye yanıtlar Aristo.

Halife Memun sorar:

M: İyi (hüsun) nedir?
A: İyi, aklın kabul ettiğidir.
M: İkinci olarak nedir?
A: İyi, yasaların kabul ettiğidir.
M: Peki üçüncü olarak?
A: İyi, halkın kabul ettiğidir.
M: Bundan başka?
A: “Bunlardan başka yok”

der Aristoteles.

Bu rüyanın, gerçek ya da rivayet olsa bile İslam ile felsefeyi ve pozitif bilimleri bir araya getirme ve bir arada tutmanın bir ürünü olduğunu biliyoruz. İnsanlığı sonsuz mutluluk ve barışa götürecek cevaplar içerdiği söylenen bu rüyayı felsefeciler ve mutasavvıflar farklı biçimlerde yorumlamışlardır. İslam Mezhepçilerine göre Aristo’nun verdiği 3 cevap olan akıl, yasa ve halk kavramları sırasıyla Kıyas, Kuran – Sünnet ve İcma’yı ifade etmektedir. Müslüman felsefeciler ise Aristo’nun verdiği cevaplardan bilim ve demokrasiye önem verilmesi gerektiğini çıkarmışlardır.

 

Bilgi:

Memun veya Abdullâh Memûn, Tam Adı: Ebû `Abbâs el-Memûn Abdullâh bin Hârûn Reşîd (d. 14 Eylül 786, Bağdat – ö. 9 Ağustos 833, Tarsus yakınları), 813-833 arasında 7. Abbasi halifesi. daha fazla bilgi için: https://tr.wikipedia.org/wiki/Mem%C3%BBn

Filozof Felsefeci Aristo Aristoteles
Antik çağın en tanınmış felsefecisi Aristoteles

Leave a reply:

Your email address will not be published.